Ljudska prava u Gazi - pozicija žrtve kao opravdanje za zločin/e _____ ČETVRTAK_26.03._18:00

Nedavna događanja u Gazi još jednom su pažnju svjetske javnosti usmjerila na bliskoistočnu regiju i nerješeno izraelsko-palestinskih pitanje koje već više od šest desetljeća generira nasilje i stravična stradanja civilnog stanovništva.

U diskusiji ćemo ta događanja pokušati sagledati u jednoj široj povijesnoj perspektivi, postavljajući posljednju erupciju nasilja u kontekst iz kojeg je moguće prepoznati dugoročnije strategije nasilja i otpora – izraelske okupacije, palestinske borbe za nezavisnost, te mirotvorstva.

Slučaj Gaze posebno je interesantan jer se tu istaknuto preklapaju dvije raznorodne vrste preventivnog djelovanja: s jedne strane imperativ da se spriječi zločin, a s druge strane preventivno ratovanje. Vođenje sukoba u ime sprečavanja zločina, ili još drastičnije, rat u ime ljudskih prava nije samorazumljiv, tim više što nasilje prouzročeno sukobom povratno obezvređuje koncepciju ljudskih prava u čije ime su vojne intervencije i bile pokrenute.

Legitimacija zločina koje je počinila izraelska vojska prizivanjem na istrebljenje Židova u Evropi tokom 2. svjetskog rata ili na palestinsko-arapski terorizam stvar čini još složenijom i nepreglednijom.

S druge je pak strane slučaj Gaze zanimljiv kad ga se uzme kao primjer nove vrste sukoba koji u pitanje radikalno dovode klasični okvir za tumačenje politike, a to je suverenost moderne nacionalne države. Iako preventivni rat i vojne intervencije u ime zaštite ljudskih prava bitno izmještaju dosadašnje forme i geografiju političkog djelovanja, s druge pak strane stoji arhaični i monolitni mehanizam osvete (tj. vraćanje milog za drago) koja iz žrtve, u drugom koraku, čini zločinca.

Paradoks ovakove ili gore opisane borbe za ljudska prava koja da bi bila ostvarena moraju prizvati vlastito potiranje (npr. tijekom takozvanih humanitarnih intervencija) i koja se napuštajući okvir nacionalne države oslanjaju na puko pravoga jačega, Gazu i okupirana palestinska područja čine političkim laboratorijem, usporedivim s ratovima na području bivše Jugoslavije iz 90ih godina proteklog stoljeća.

* diskutiraju: Žarko Puhovski, Eyal Sivan

* moderira: Tin Gazivoda